Θεοδώρα Τζάκρη: «Στάχτη στα μάτια των πληγέντων από πυρκαγιές και πλημμύρες – το τρίτο κατά σειρά νομοσχέδιο για την κρατική αρωγή»

Βουλευτής Πέλλας κ. Θεοδώρα Τζάκρη, στην τοποθέτησή της στην Επιτροπή
Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής επί της αρχής για το Σχέδιο Νόμου του
Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασία «Νέο πλαίσιο μέτρων
στεγαστικής αρωγής και λοιπών ενισχύσεων μετά από φυσικές καταστροφές,
βελτίωση πλαισίου κρατικής αρωγής και ιδιωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων έναντι
φυσικών καταστροφών – Τροποποιήσεις ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024», επισήμανε
ότι η κρατική αρωγή μετά από μια φυσική καταστροφή είναι αναγκαία, αλλά δεν
μπορεί να υποκαθιστά την πρόληψη και την αποτελεσματική Πολιτική Προστασία.
Όπως συγκεκριμένα είπε «κανείς δεν μπορεί να διαφωνεί με την ταχεία
αποζημίωση όσων έχασαν τη ζωή, το σπίτι ή την περιουσία τους», ωστόσο υπάρχει
ένα προηγούμενο κρίσιμο ερώτημα: τι κάνει η Πολιτεία πριν από την καταστροφή,
ώστε να προστατεύσει τη ζωή, την περιουσία και τον τόπο.
Επισήμανε ότι οι φυσικές καταστροφές δεν προκαλούν μόνο απώλεια περιουσίας,
αλλά συχνά στερούν από τους πληγέντες το εισόδημά τους για πολλά χρόνια,
οδηγώντας τους ακόμη και σε εξαθλίωση ή εσωτερική μετανάστευση. Άσκησε
έντονη κριτική στην κυβερνητική πολιτική της τελευταίας επταετίας, με αναφορά
στις μεγάλες πυρκαγιές, στις ανθρώπινες απώλειες και στις τεράστιες εκτάσεις που
έχουν καεί που παρά τις επανειλημμένες εξαγγελίες ετοιμότητας και τις
νομοθετικές παρεμβάσεις, το πρόβλημα παραμένει.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο 112 το οποίο αναγνωρίζεται ως σημαντικό εργαλείο
για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, όμως η αποστολή μηνυμάτων εκκένωσης
δεν αποτελεί από μόνη της πυροπροστασία. Στο ίδιο πλαίσιο έθεσε ερωτήματα για
το πρόγραμμα Antinero και τη διάθεση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για
δράσεις πρόληψης. Αναφορικά με τα εναέρια μέσα πυρόσβεσης, επισήμανε τη
μετατόπιση από δημόσια/εθνικά μέσα προς μισθωμένα και τη διαρκή εξάρτηση
από ιδιώτες, αντί να ενισχύει τη δημόσια επιχειρησιακή αυτονομία. Με αφορμή δε,
τη σύγκρουση των 2 ελικοπτέρων στην Ψάθα, έθεσε ερωτήματα για την ασφάλεια
και τον συντονισμό των εναέριων επιχειρήσεων, καθώς και για τη διαθεσιμότητα
και στελέχωση των νέων ακριβών αεροσκαφών συντονισμού Diamond DA62 MPP τα
οποία ήταν καθηλωμένα στο έδαφος λόγω έλλειψης πιλότων.

2
Όσον αφορά στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο για την κρατική αρωγή, επισήμανε ότι
ούτε αυτό πρόκειται να επιτύχει το σκοπό του διότι τροποποιεί νομοθετήματα που
είχαν ήδη τροποποιηθεί πρόσφατα χωρίς να έχει καταγραφεί που απέτυχαν αυτά,
δημιουργώντας (1) νομική αστάθεια, λόγω των συνεχών τροποποιήσεων
πρόσφατων νόμων, (2) νέες καθυστερήσεις, εξαιτίας της ανάγκης έκδοσης
πρόσθετων υπουργικών αποφάσεων πριν ενεργοποιηθούν οι διαδικασίες αρωγής,
(3) διάσπαση αρμοδιοτήτων και (4) ζητήματα δικαιοσύνης και κινήτρων,
ιδιαίτερα ως προς την αντιμετώπιση των ασφαλισμένων επιχειρήσεων, των
ιδιοκτητών αυθαίρετων κτισμάτων και τον τρόπο υπολογισμού της συνολικής
κρατικής αρωγής.
Ακολουθεί η ομιλία της κ. Τζάκρη:
«Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι
Σήμερα συζητούμε ένα νομοσχέδιο που αφορά στην κρατική αρωγή μετά από
φυσικές καταστροφές.
Και θέλω εξαρχής να είμαι ξεκάθαρη: Κανείς δεν μπορεί να είναι αντίθετος με την
όσο το δυνατόν πιο γρήγορη αποζημίωση ενός ανθρώπου που έχασε το σπίτι του,
την περιουσία του.
Κανείς δεν μπορεί να είναι αντίθετος με την ταχύτερη αποκατάσταση μιας
πληγείσας από πυρκαγιά περιοχής.
Αλλά υπάρχει ένα ερώτημα που προηγείται όλων αυτών:
Τι κάνουμε ώστε ο πολίτης να αισθάνεται ασφαλής όταν με τους φόρους του
χρηματοδοτεί την δημόσια ευθύνη προστασίας της ζωής του, του σπιτιού του και
της περιουσίας του από πυρκαγιές και φυσικές καταστροφές; Που σημαίνει, τι
κάνει η κυβέρνηση σε επίπεδο υποδομών και θωράκισης της ζωής και της
περιουσίας των πολιτών προκειμένου να μην φτάνουμε στο έσχατο σημείο της
απώλειας ζωής και περιουσίας.
Διότι όλα αυτά τα χρόνια από όπου πέρασε πλημμύρα ή φωτιά οι τόποι ερήμωσαν
και οι περιουσίες χάθηκαν και ουδέποτε αποκαταστάθηκαν.
Κυρίες και Κύριοι συνάδελφοι
Όταν συμβαίνει μια φυσική καταστροφή από νερό ή φωτιά ή σεισμό κυρίως όμως
από τα δύο πρώτα οι πληγέντες, μαζί με την περιουσία τους, αν όχι την ζωή τους
χάνουν τον τρόπο να ζουν. Μία δενδροκαλλιέργεια ή μια κτηνοτροφική
εγκατάσταση όταν καταστραφούν αφήνουν χωρίς εισόδημα τους πληγέντες για 5
έως και 10 χρόνια. Και η μόνη επιλογή που έχουν είναι να διαλέξουν μεταξύ
εξαθλίωσης και εσωτερικής μετανάστευσης.
Από το 2019 μέχρι σήμερα [και αναφέρομαι σε αυτά τα 7 χρόνια που κυβερνά η
ΝΔ], πενήντα άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, 5 εκατομμύρια. στρέμματα
καμένα, ένας στους τέσσερις πυροσβέστες τραυματίας.
[Οι 10 μεγαλύτερες πυρκαγιές της 7ετίας:
 Έβρος (2023): 966.100 στρ.
 Εύβοια (2021): 518.810 στρ.
 Ολυμπία (2021): 184.000 στρ.

3

 Ρόδος (2023): 177.735 στρ.
 Πόρτο Γερμενό (2026): ~140.000 στρ.
 Γύθειο – Ανατ. Μάνη (2023): 112.090 στρ.
 Βίλια – Δυτ. Αττική (2021): 101.750 στρ.
 Βαρνάβας- Πεντέλη (2024): 85.492 στρ.
 Βαρυμπόμπη (2021): 84.540 στρ] Την τελευταία 10ετία 800.000 στρέμματα κάηκαν στην Αττική, το 32% της
συνολικής επιφάνειας της Αττικής και το 42% της επιφάνειας των δασών της.
Κάθε αντιπυρική περίοδος ξεκινά πανομοιότυπα με δηλώσεις ετοιμότητας. Αλλά
και φέτος το 2026 έχουμε την ίδια αποκαρδιωτική εικόνα.
Από τις αρχές του 2026 έχουν καεί μέχρι στιγμής πάνω από 300.000 στρέμματα. Και
φέτος πληρώσαμε ξανά βαρύ τίμημα!
Στις 29 Ιουλίου, τρεις πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος, δύο
στο Ρέθυμνο και ένας στο Γύθειο.
Και λίγες ημέρες αργότερα, στις 2 Αυγούστου, δύο ακόμη άνθρωποι έχασαν τη ζωή
τους στην αεροπορική σύγκρουση δύο μισθωμένων πυροσβεστικών ελικοπτέρων
στην Ψάθα.
Και 2 νεκροί στη φωτιά στο Ωραιόκαστρο.
Και 2 νεκροί στη φωτιά της Σαλαμίνας
Μόλις το Φεβρουάριο του 2026 με το προηγούμενο νόμο σας τον 5281/2026 που
είχε και ωραίο τίτλο «Ενεργή μάχη: Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος
πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών
φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών… κλπ, κλπ] επιχειρήσατε
πλήθος αλλαγών και νέων εργαλείων που αφορούν την πρόληψη, την ετοιμότητα
και την καταστολή απέναντι στις δασικές πυρκαγιές, επιχειρώντας να απαντήσει σε
υπαρκτές και διαχρονικές αδυναμίες του συστήματος στη χώρα μας.
Αλλά και πάλι στο ίδιο έργο θεατές!
Η Πολιτική Προστασία είναι μια αλυσίδα με 5 τουλάχιστον κρίκους:
Πρόληψη.
Ετοιμότητα.
Έγκαιρη επέμβαση.
Προστασία της ζωής και της περιουσίας.
Αποκατάσταση.
Η πρόληψη πρέπει να είναι η καρδιά της Πολιτικής Προστασίας.
Το 112 είναι ένα πολύτιμο εργαλείο. Όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται σε άμεσο
κίνδυνο, το να του πεις εγκαίρως «Φύγε τώρα», μπορεί να σημαίνει τη διαφορά
ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο.
Εδώ όμως πρέπει να γίνει μια κρίσιμη διάκριση: Η προειδοποίηση δεν είναι
πρόληψη και η εκκένωση δεν είναι πυροπροστασία.
Κατά συνέπεια η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο από το πόσα
μηνύματα 112 έστειλε.
Πρέπει να αξιολογείται και από:
πόσα σπίτια σώθηκαν, πόσες επιχειρήσεις δεν κάηκαν, πόσο δάσος δεν κάηκε.
Το 112 μπορεί να σώσει τον άνθρωπο. Η Πολιτεία οφείλει να προστατεύσει και
τον τόπο.

4
Μας λέτε ότι την τελευταία πενταετία με το πρόγραμμα Antinero διατέθηκαν
περίπου 667 εκ. € για δράσεις πρόληψης και προστασίας των δασών, με
παρεμβάσεις σε περισσότερα από 900.000 στρέμματα.
Πολύ Ωραία! Τι αποτέλεσμα είχαν; Πού ακριβώς έγιναν και πότε; Πόσο κόστισε
κάθε παρέμβαση; Πόση καύσιμη ύλη αφαιρέθηκε; Πόσες αντιπυρικές ζώνες
δημιουργήθηκαν ή συντηρήθηκαν;
Και το σημαντικότερο:
Όταν ήρθε η φωτιά, τι από όλα αυτά λειτούργησε;
Γιατί άλλο πράγμα είναι: «δαπανήθηκαν 667 εκατομμύρια ευρώ»
και άλλο: «με τα 667 εκατομμύρια μειώσαμε μετρήσιμα τον κίνδυνο και
περιορίσαμε τις καταστροφές». Και αυτό πρέπει να αποδειχθεί ανά περιοχή, ανά
έργο και με μετρήσιμους δείκτες.
Δεν λέμε ότι το Antinero μπορεί να σταματήσει κάθε πυρκαγιά. Γι' αυτό ζητάμε
αξιολόγηση.
Γιατί είναι πολλά τα ερωτηματικά για το πώς ανατέθηκαν συμβάσεις εκατοντάδων
εκατομμυρίων ευρώ, ποιος επέλεγε τους οικονομικούς φορείς που προσκαλούνταν,
πόσο πραγματικός ήταν ο ανταγωνισμός, ποιος αποφάσισε το «σπάσιμο» των έργων
και, φυσικά, γιατί δεν υπάρχει ένας ενιαίος δημόσιος οικονομικός λογαριασμός ανά
σύμβαση;
Τα εναέρια μέσα είναι πολύ σημαντικά στην κατάσβεση μιας πυρκαγιάς:
Το 2019, περίπου 7 στα 10 εναέρια μέσα πυρόσβεσης ήταν εθνικά-δημόσια. Το
2026, σχεδόν 6 στα 10 είναι μισθωμένα.
Αυτό σημαίνει ότι το Δημόσιο πληρώνει κάθε χρόνο εκατομμύρια για αεροσκάφη
και ελικόπτερα που δεν του ανήκουν, χωρίς να δημιουργεί αντίστοιχη δημόσια
περιουσία, μόνιμη τεχνογνωσία και πραγματική επιχειρησιακή αυτονομία.
Τα μισθωμένα μέσα είναι χρήσιμα ως έκτακτη και εποχική ενίσχυση. Όταν όμως
αποτελούν την πλειονότητα της αεροπυρόσβεσης, αυτό σημαίνει μόνιμη εξάρτηση
από ιδιωτικές εταιρείες και εργολάβους.
Το δυστύχημα της 2ας Αυγούστου, με τη σύγκρουση των δύο πυροσβεστικών
ελικοπτέρων και τον θάνατο των δύο επιβαινόντων σε αυτό, εγείρει σοβαρά
ερωτήματα για την ασφάλεια και τον συντονισμό των εναέριων
επιχειρήσεων.Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι, παρά την ύπαρξη
εναέριων μέσων που προορίζονται για συντονισμό(μιλώ για τα τρία νέα αεροσκάφη
Diamond DA62 MPP, τα οποία προμηθεύτηκε με «τυμπανοκρουσίες» τον
προηγούμενο Νοέμβριο), καταγγέλλεται ότι ο ουσιαστικός συντονισμός γινόταν από
το έδαφος. Παράλληλα, τίθεται το ερώτημα γιατί η κυβέρνηση με στόχο να
λειτουργούν ως εναέρια κέντρα συντονισμού των επιχειρήσεων πυρόσβεσης, ήταν
καθηλωμένα στο έδαφος, γιατί απλά δεν είχαν … πιλότους ή γιατί οι πιλότοι
βρίσκονταν σε διαδικασία εκπαίδευσης. Για αυτό δεν θα λογοδοτήσει η
κυβέρνηση;;;

5
Και τώρα φτάνουμε στο νομοσχέδιο: το οποίο αναρτήθηκε για διαβούλευση στις 2
Αυγούστου 2026, την ίδια ημέρα που τα δυο ελικόπτερα συγκρούστηκαν στον αέρα
και δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Ψάθα.
Το νομοσχέδιο έρχεται να τροποποιήσει δύο σχετικά πρόσφατους νόμους τον ν.
4797/2021 και τον ν. 5116/2024.Πρόκειται για διατάξεις που μόλις τον περασμένο
Φεβρουάριο τροποποιήθηκαν με το νόμο 5281/2026 για την «ενεργή μάχη…»
Εδώ κύριε Υπουργέ πρέπει να απαντήσει σε ένα απλό ερώτημα:
Τι ακριβώς απέτυχε στους προηγούμενους νόμους;
Έχουμε εικόνα;
Πόσες αιτήσεις καθυστέρησαν; Πόσοι πολίτες περίμεναν;
Πόσες αποζημιώσεις δεν καταβλήθηκαν;
Πού κόλλησε το σύστημα;
Ή απλά κάνουμε διαδοχικές νομοθετικές διορθώσεις χωρίς να μετράμε το
αποτέλεσμα;
Το σημαντικότερο είναι ότι οι διαδικασίες, το ύψος και ο χρόνος αποζημιώσεων
αποτελούν διαρκές πρόβλημα για τις κοινωνίες και τις τοπικές οικονομίες που ως
θύματα μιας φυσικής καταστροφής υπόκεινται και σε μια πολύχρονη
γραφειοκρατική ταλαιπωρία πριν επιστρέψουν, όταν αυτό είναι εφικτό, σε
κανονικούς ρυθμούς ζωής.
Γιατί πιστεύετε ότι το νέο νομοθετικό πλαίσιο θα πετύχει;
Και εδώ θα μεταφέρω κάποιες από τις παρατηρήσεις της ΟΚΕ:
 Νομική αστάθεια. Μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα εισάγονται
τροποποιήσεις των Νόμων 4797/2021 και 5116/2024. Πρόκειται για
διατάξεις που μόλις τον περασμένο Φεβρουάριο τροποποιήθηκαν –
 Καθυστερήσεις: Η προσθήκη σειράς υπουργικών αποφάσεων, στο υπό
εξέταση νομοσχέδιο, που πρέπει να εκδοθούν προτού εκκινήσουν οι
διαδικασίες αρωγής, αποζημίωσης και αποκατάστασης των πληγέντων
περιοχών καθυστερούν την όλη διαδικασία της κρατικής αρωγής, σε
αντίθεση με τον επιδιωκόμενο στόχο της ταχύτατης αποκατάστασης.
 Διάσπασης αρμοδιοτήτων: Καταγράφονται περιπτώσεις επιπλέον
διάσπασης αρμοδιοτήτων, ειδικά σε ότι αφορά την οριοθέτηση των
περιοχών που έχουν πληγεί.
Επίσης κάποιες άλλες παρατηρήσεις:
 Από τις επιχειρήσεις που δεν έχουν υποχρέωση να ασφαλιστούν λαμβάνουν
το σύνολο της αποζημίωσης (αρωγής), ενώ αυτές που είχαν ασφαλιστεί
χωρίς να έχουν υποχρέωση, αλλά με δική τους πρωτοβουλία λαμβάνουν
αποζημίωση μόνο για το ποσό που δεν καλύπτεται από την ασφάλιση. Η ΟΚΕ
επισημαίνει ότι η μεταχείριση αυτή «τιμωρεί» τις μικρές επιχειρήσεις που
επιλέγουν (με χρηματικό και διαχειριστικό κόστος) να ασφαλιστούν. Πέραν
της άνισης μεταχείρισης, αυτό λειτουργεί και ως αντικίνητρο για την
ασφάλιση των μικρών επιχειρήσεων και δεν υπηρετεί τον στόχο διεύρυνσης
της ασφαλιστικής προστασίας.

6
 θα πρέπει να απαλειφθεί η ρύθμιση που εξισώνει τους νόμιμους ιδιοκτήτες
με τους ιδιοκτήτες αυθαίρετων κτισμάτων αναφορικά με τις διαδικασίες και
το ποσό κρατικής αρωγής που προβλέπονται
 θα πρέπει να αποσαφηνισθεί στο παρόν Σχ/Ν ο τρόπος με τον οποίο
προσδιορίζεται το συνολικό ύψος της κρατικής αρωγής.
Και βέβαια παραμένει το βασικό ερώτημα:
Μετά από τόσες πυρκαγιές, τόσα δισεκατομμύρια δημόσιων πόρων, τόσα σχέδια
και τόσες ανακοινώσεις, πόσο καλύτερα προστατεύουμε τελικά τον τόπο μας;
Κύριε Υπουργέ,
Ο πολίτης δεν ζητά το αδύνατο. Ξέρει ότι υπάρχουν ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ξέρει ότι υπάρχουν άνεμοι. Ξέρει ότι μια μεγάλη πυρκαγιά είναι δύσκολο να
ελεγχθεί.
Ζητά όμως να ξέρει ότι πριν φτάσει η φωτιά στο σπίτι του, η Πολιτεία έκανε ό,τι
μπορούσε.
Ότι τα χρήματα της πρόληψης έπιασαν τόπο.
Ότι τα μέσα πυρόσβεσης είναι πραγματικά διαθέσιμα.
Ότι οι άνθρωποι που επιχειρούν έχουν τον απαραίτητο εξοπλισμό και τον σωστό
συντονισμό.
Ότι το 112 θα έρθει όταν πρέπει — αλλά ότι το 112 δεν είναι το μόνο σχέδιο.
Και αν, παρά όλα αυτά, η καταστροφή συμβεί, τότε ναι:
Το κράτος πρέπει να σταθεί αμέσως δίπλα του.
Αλλά δεν μπορεί η αποζημίωση να γίνει υποκατάστατο της πρόληψης.
Δεν μπορεί κάθε καλοκαίρι να μετράμε καμένα στρέμματα, καμένα σπίτια, χαμένες
περιουσίες και νεκρούς και μετά να απαντάμε με έναν ακόμη νόμο για την επόμενη
μέρα.
Η πραγματική επιτυχία της Πολιτικής Προστασίας δεν είναι πόσο γρήγορα
αποζημιώνουμε τον πολίτη αφού καεί το σπίτι του.
Είναι πόσα σπίτια καταφέραμε να μη καούν.
Πόσα δάση καταφέραμε να μη χαθούν.
Πόσες ζωές δεν χρειάστηκε να κινδυνεύσουν.
Και πόσους ανθρώπους που σήμερα εκκενώνουν τον τόπο τους μπορέσαμε τελικά
να τους επιτρέψουμε να ζουν εκεί με ασφάλεια.
Η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να ξεκινά με το 112 και να τελειώνει με την
αποζημίωση με χαμένα τα ενδιάμεσα στάδια.»