Μύθος ή πραγματικότητα; Ποιο είναι το πραγματικό κόστος των αιρετών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
Η συζήτηση γύρω από το οικονομικό κόστος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα συχνά επικεντρώνεται στις αμοιβές των πολιτικών της στελεχών. Πολλοί πολίτες αναρωτιούνται αν οι αντιμισθίες των δημάρχων, των αντιδημάρχων και των υπόλοιπων αιρετών επιβαρύνουν τους δημοτικούς προϋπολογισμούς περισσότερο από ό,τι το υπαλληλικό προσωπικό. Αν και οι μισθοί των αιρετών βρίσκονται συχνά στο προσκήνιο της δημοσιότητας, τα επίσημα οικονομικά δεδομένα αποκαλύπτουν μια τελείως διαφορετική πραγματικότητα σχετικά με το πού κατευθύνεται τελικά το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών προσωπικού.
Το κόστος της μισθοδοσίας των αιρετών (δημάρχων, αντιδημάρχων, προέδρων κοινοτήτων και συμβούλων) είναι κατά πολύ μικρότερο από το συνολικό κόστος των μόνιμων, αορίστου και ορισμένου χρόνου εργαζομένων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Σύμφωνα με επίσημα οικονομικά στοιχεία και σχετική μελέτη της ΚΕΔΕ (Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας) και της ΕΕΤΑΑ, παρά τις πρόσφατες αυξήσεις στις αποδοχές των αιρετών, το συνολικό ετήσιο κόστος τους για το 2025 ανήλθε στα 102,1 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό, αν και αυξημένο συγκριτικά με τα προηγούμενα έτη, αντιπροσωπεύει μόλις το 4,1% της συνολικής δαπάνης προσωπικού των Δήμων (ΟΤΑ Α’ βαθμού), η οποία ξεπερνά τα 2,4 δισεκατομμύρια ευρώ. Το υπόλοιπο 95,9% αφορά τη μισθοδοσία του τακτικού και έκτακτου υπαλληλικού προσωπικού.
Η παρανόηση αυτή συχνά προκύπτει επειδή οι μεμονωμένοι μισθοί (αντιμισθίες) ορισμένων αιρετών είναι υψηλότεροι από τον μισθό ενός μέσου δημοτικού υπαλλήλου. Οι αμοιβές των αιρετών ορίζονται με βάση τον πληθυσμό του κάθε Δήμου και συνδέονται ως ποσοστό με τον μισθό του Γενικού Γραμματέα Υπουργείου.
Για παράδειγμα:
Δήμαρχοι μεγάλης πόλης (άνω των 200.000 κατοίκων) λαμβάνουν έως 5.121 € μικτά.
Αντιδήμαρχοι λαμβάνουν το 55% της αντιμισθίας του δημάρχου.
Ωστόσο, ο αριθμός των αιρετών που λαμβάνουν πλήρη αντιμισθία σε κάθε Δήμο είναι εξαιρετικά περιορισμένος (ένας δήμαρχος και λίγοι έμισθοι αντιδήμαρχοι). Αντίθετα, οι Δήμοι απασχολούν χιλιάδες εργαζόμενους σε κρίσιμες υπηρεσίες όπως η καθαριότητα, η διοίκηση, οι τεχνικές υπηρεσίες και η κοινωνική πρόνοια.
Συνεπώς, σε επίπεδο γενικού προϋπολογισμού, η μισθοδοσία των υπαλλήλων αποτελεί τη μερίδα του λέοντος των λειτουργικών εξόδων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ενώ η δαπάνη για τα πολιτικά στελέχη αποτελεί ένα πολύ μικρό κλάσμα του συνολικού κόστους.
Τελικά, η άποψη ότι το κόστος των αιρετών ξεπερνά αυτό των εργαζομένων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί έναν αστικό μύθο που καταρρίπτεται από τα επίσημα στοιχεία. Αν και οι μεμονωμένες αποδοχές των δημάρχων και των αντιδημάρχων μπορεί να φαίνονται υψηλές, ο περιορισμένος αριθμός τους σε σύγκριση με τις χιλιάδες των υπαλλήλων που στελεχώνουν τις καθημερινές δομές των Δήμων καθιστά τη συνολική τους δαπάνη ελάχιστη. Το συντριπτικό ποσοστό των δημοτικών πόρων για τη μισθοδοσία κατευθύνεται ορθά στην κάλυψη των αναγκών του τακτικού και έκτακτου προσωπικού, το οποίο διασφαλίζει τη λειτουργία των πόλεων και την παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες.
